ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประเทศไทยกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของการจัดคอนเสิร์ตระดับโลก ไม่ว่าจะเป็นศิลปินสาย Pop, Rock, Hip-Hop หรือ K-Pop ต่างเดินทางมาจัดการแสดงในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง จนทำให้กรุงเทพมหานครกลายเป็นหนึ่งในเมืองหลักของเส้นทาง World Tour ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หลายคนอาจมองว่าการที่ศิลปินต่างชาติมาแสดงในประเทศไทยเป็นเรื่องปกติ แต่ในความเป็นจริงแล้ว เบื้องหลังคอนเสิร์ตเพียงหนึ่งรอบการแสดงนั้น ต้องผ่านกระบวนการวางแผนและการทำงานร่วมกันของผู้คนจำนวนมาก ตั้งแต่ต้นสังกัดศิลปิน ผู้จัดการทัวร์ โปรโมเตอร์ ผู้สนับสนุน ไปจนถึงทีมโปรดักชันในประเทศ
ประเทศไทยถือเป็นหนึ่งในตลาดดนตรีที่มีศักยภาพสูงและเติบโตอย่างต่อเนื่องในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำให้ศิลปินระดับโลกจำนวนมากเลือกเดินทางมาจัดแสดงในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น Coldplay, Ed Sheeran หรือศิลปิน K-Pop อย่าง BTS, BLACKPINK และ SEVENTEEN ล้วนมีฐานแฟนคลับชาวไทยจำนวนมาก ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยถูกเลือกเป็นหมุดหมายของการแสดง
1. ทุกอย่างเริ่มต้นจากการวิเคราะห์ตลาดแฟนคลับ
ก่อนที่ศิลปินจะประกาศ World Tour ทีมบริหารจะวิเคราะห์ข้อมูลจากแต่ละประเทศ เพื่อประเมินว่าประเทศใดมีศักยภาพเพียงพอสำหรับการจัดการแสดง ข้อมูลที่ถูกนำมาพิจารณา ได้แก่ จำนวนแฟนคลับ ยอดสตรีมมิงเพลง ยอดขายอัลบั้มและสินค้า การมีส่วนร่วมบนสื่อสังคมออนไลน์ ตลอดจนผลตอบรับจากการจัดคอนเสิร์ตครั้งก่อนในแต่ละประเทศ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ BTS ซึ่งมีฐานแฟนคลับชาวไทยจำนวนมาก จนประเทศไทยกลายเป็นหนึ่งในตลาดสำคัญของวงในภูมิภาคเอเชีย เช่นเดียวกับ BLACKPINK, Coldplay และ Ed Sheeran ที่ได้รับการตอบรับอย่างล้นหลามจากแฟนเพลงชาวไทยทุกครั้งที่เดินทางมาจัดคอนเสิร์ต
2. โปรโมเตอร์ไทยคือผู้ที่ทำให้คอนเสิร์ตเกิดขึ้นจริง
แม้ว่าศิลปินจะมีแฟนคลับจำนวนมาก แต่หากไม่มีผู้จัดคอนเสิร์ตในประเทศไทยที่พร้อมลงทุน การแสดงก็อาจไม่เกิดขึ้น หน้าที่ของโปรโมเตอร์คือการติดต่อกับต้นสังกัดของศิลปิน เพื่อนำเสนอแผนงาน งบประมาณ สถานที่จัดงาน และกลยุทธ์ทางการตลาด การเจรจาหนึ่งครั้งอาจใช้เวลาหลายเดือน เพราะต้องแข่งขันกับประเทศอื่นในภูมิภาคที่ต้องการดึงศิลปินรายเดียวกันไปจัดแสดงเช่นกัน ดังนั้น การที่ประเทศไทยได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งในจุดหมายของ World Tour จึงไม่ได้เกิดจากความนิยมเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความพร้อมของทั้งตลาดและผู้จัดงาน
3. ทำไมสนามกีฬาราชมังคลากีฬาสถานจึงเป็นหมุดหมายสำคัญของคอนเสิร์ตระดับโลก
เมื่อพูดถึงคอนเสิร์ตระดับ Stadium หนึ่งในสถานที่ที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุด คือ ราชมังคลากีฬาสถาน ด้วยความสามารถในการรองรับผู้ชมหลายหมื่นคน ทำให้สถานที่แห่งนี้กลายเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของวงการคอนเสิร์ตไทย ตัวอย่างเช่น คอนเสิร์ต BTS WORLD TOUR ‘LOVE YOURSELF’ BANGKOK ที่จัดขึ้น ณ สนามราชมังคลากีฬาสถาน ในปี 2562 ที่สามารถดึงดูดแฟนคลับจากทั่วประเทศและต่างประเทศให้เดินทางมายังกรุงเทพฯ ได้จำนวนมหาศาล รวมถึงคอนเสิร์ตของ Coldplay Music Of The Spheres World Tour ปี 2567 ที่สร้างปรากฏการณ์ผู้ชมเต็มสนาม และกลายเป็นหนึ่งในโชว์ที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในประเทศไทย
การที่ศิลปินระดับโลกเลือกจัดคอนเสิร์ตในสนามกีฬาขนาดใหญ่เช่นนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมั่นต่อศักยภาพของตลาดคอนเสิร์ตไทย และกำลังซื้อของแฟนเพลงในประเทศ
4. เบื้องหลังเวทีหนึ่งเวที ใช้เวลาสร้างนานกว่าที่คิด
หลายคนเห็นเพียงเวทีขนาดยักษ์ในวันแสดง แต่ไม่ทราบว่าการติดตั้งอาจใช้เวลาหลายวัน หรือบางครั้งเป็นสัปดาห์ ทีมงานต้องดำเนินการในหลายด้าน ได้แก่ ติดตั้งโครงสร้างเวที ติดตั้งระบบแสง ติดตั้งระบบเสียง ติดตั้งจอ LED และระบบภาพ ทดสอบระบบไฟฟ้า ซ้อมการแสดง และตรวจสอบความปลอดภัย สำหรับคอนเสิร์ตระดับ World Tour บางงานมีทีมงานร่วมปฏิบัติงานหลายร้อยคน เพื่อให้การแสดงเป็นไปตามมาตรฐานเดียวกับทุกประเทศในทัวร์
5. คอนเสิร์ตหนึ่งงาน สร้างรายได้มากกว่าที่คิด
นอกจากรายได้จากการจำหน่ายบัตรแล้ว คอนเสิร์ตระดับนานาชาติยังส่งผลดีต่อเศรษฐกิจในวงกว้าง แฟนคลับจำนวนมากเดินทางมาจากต่างจังหวัดและต่างประเทศ ทำให้เกิดการใช้จ่ายในหลายธุรกิจ เช่น โรงแรม ร้านอาหาร การเดินทาง ศูนย์การค้า สถานที่ท่องเที่ยว ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Music Tourism หรือการท่องเที่ยวผ่านกิจกรรมดนตรี ซึ่งกำลังเป็นกลไกสำคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจของหลายประเทศทั่วโลก
6. ทำไมประเทศไทยจึงยังเป็นจุดหมายของ World Tour
ประเทศไทยมีองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้ศิลปินระดับโลกยังคงเลือกเดินทางมาจัดการแสดงอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น ฐานแฟนคลับขนาดใหญ่ ระบบขนส่งที่สะดวก สถานที่จัดงานมาตรฐานสากล ทีมงานอีเว้นท์ที่มีประสบการณ์ รวมถึงบรรยากาศการแสดงสดที่โดดเด่น แฟนเพลงชาวไทยเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้ชมที่มีพลังมากที่สุดในเอเชีย และเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยยังคงอยู่ในแผนการจัด World Tour ของศิลปินระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง
กว่าที่ชื่อ “Bangkok, Thailand” จะปรากฏอยู่บนโปสเตอร์ World Tour ของศิลปินระดับโลก ต้องผ่านกระบวนการวางแผน การวิเคราะห์ตลาด การเจรจาทางธุรกิจ และการบริหารจัดการอย่างละเอียดในทุกขั้นตอน คอนเสิร์ตที่แฟนเพลงได้ชมเพียงไม่กี่ชั่วโมง จึงเป็นผลลัพธ์ของการทำงานร่วมกันระหว่างศิลปิน ต้นสังกัด โปรโมเตอร์ ทีมโปรดักชัน และบุคลากรในอุตสาหกรรมอีเว้นท์จำนวนมาก
เบื้องหลังคอนเสิร์ตระดับโลกจึงไม่ได้มีเพียงศิลปินบนเวทีเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สะท้อนศักยภาพของผู้จัดงาน ทีมโปรดักชัน และบุคลากรด้านอีเว้นท์ที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีที่สุดให้กับผู้ชมหลายหมื่นคนในแต่ละการแสดง
และนี่คือเหตุผลว่าทำไม การที่ศิลปินต่างชาติเลือกประเทศไทยเป็นหนึ่งในจุดหมายของ World Tour จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการแสดงบนเวทีเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงศักยภาพของอุตสาหกรรมคอนเสิร์ต การท่องเที่ยว และธุรกิจบันเทิงของประเทศไทยที่เติบโตอย่างต่อเนื่องในระดับสากล
ผู้เขียน: อาจารย์ ดร.รุจิภาส บุญสำเร็จ
อาจารย์ประจำสาขาวิชาการผลิตและการจัดการอีเว้นท์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
